Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.
[ Akceptuję ]
Mapa strony

Aktualności

Przed Starostwem we Włoszczowie stanęła tablica z mapą powiatu

Dodano 2013-02-22

20 lutego przed budynkiem Starostwa Powiatowego we Włoszczowie ekipa montażowa Wydawnictwa PiK ustawiła wielkoformatową tablicę z mapą powiatu włoszczowskiego.  Powiat włoszczowski położony jest w zachodniej części województwa świętokrzyskiego i zajmuje powierzchnię 908 km2.

 

W skład powiatu wchodzi 6 gmin:


 

  • miasto i gmina Włoszczowa
  • gmina Kluczewsko
  • gmina Krasocin
  • gmina Moskorzew
  • gmina Radków
  • gmina Secemin.

 

Ośrodkiem powiatowym jest położone centralnie miasto Włoszczowa, skupiające funkcje usługowo-przemysłowe oraz administracyjne.


PRZYRODA

 

Ze względu na duże walory przyrodniczo-krajobrazowe większą część powiatu włoszczowskiego objęto prawną ochroną przyrody. Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody na terenie powiatu utworzono:

  • część Przedborskiego Parku Krajobrazowego wchodzącego w skład Zespołu Nadpilicznych Parków Krajobrazowych (park położony jest na pograniczu dwóch województw łódzkiego i świętokrzyskiego)
  • część Włoszczowsko-Jędrzejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (część gminy Włoszczowa i Krasocin)
  • część Przedborskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu
  • fragment Konecko-Łopuszniańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (część gminy Krasocin)
  • 4 rezerwaty przyrody (Bukowa Góra, Ługi, Oleszno, Murawy Dobromierskie)
  • 29 pomników przyrody
  • 23 użytki ekologiczne
  • część obszaru włączonego do polskiej części europejskiej sieci ekologicznej NATURA 2000 (Specjalny Obszar Ochrony "Ostoja Przedborska").
  • Zgodnie z podziałem fizyczno-geograficznym Polski przeważająca część powiatu położona jest na obszarze makroregionu Wyżyna Przedborska (mezoregiony: Niecka Włoszczowska i Pasmo Przedborsko-Małogoskie). Jedynie południowe obrzeża powiatu znajdują się w makroregionie Niecka Nidziańska (mezoregion Płaskowyż Jędrzejowski).
    Pod względem geobotanicznym obszar powiatu włoszczowskiego położony jest w Krainie Świętokrzyskiej, w dwóch okręgach: Włoszczowsko-Jędrzejowskim oraz Chęcińskim. Flora Okręgu Włoszczowsko-Jędrzejowskiego nie posiada cech swoistych i ma charakter przejściowy. Występują tutaj duże, w większości naturalne kompleksy leśne (grądy, lasy mieszane świeże i wilgotne oraz w dolinach rzecznych lasy łęgowe i olsy). Najcenniejsze przyrodniczo na tym obszarze są doliny Pilicy, Białej Nidy i Czarnej Włoszczowskiej z naturalnymi, silnie meandrującymi korytami rzecznymi i towarzyszącymi im starorzeczami. Wzdłuż koryt ciągną się gęste zarośla wierzbowe, które przechodzą w podmokłe łąki o dużych walorach florystycznych. Bagna i torfowiska są najbardziej zagrożonym ekosystemem na tym obszarze. Ich powierzchnia systematycznie się kurczy w wyniku nieprzemyślanych, osuszających zabiegów melioracyjnych, które zaburzają stosunki wodne oraz w wyniku naturalnych zmian sukcesyjnych. Równie cenny przyrodniczo jest największy na Wyżynie Małopolskiej płat lasów jesionowo-olszowych (obręb Oleszno). Okręg Chęciński obejmujący jedynie część gminy Krasocin charakteryzuje się występowaniem pasm wapiennych wzgórz. Na takim podłożu wykształciły się lasy mieszane i liściaste.

    W powiecie stwierdzono występowanie 743 gatunków roślin naczyniowych, z czego 64 taksony zostały objęte ochroną gatunkową. Stopień naturalności zbiorowisk i zespołów roślinnych występujących na tym terenie jest wysoki (od 50% do 75%). Na szczególną uwagę zasługują występujące w dolinach rzecznych zbiorowiska wodne, łąkowe i bagienne.
    Świat zwierząt, szczególnie bezkręgowych wykazuje bardzo silne związki z szatą roślinną, warunkami mikroklimatycznymi i siedliskowymi. Fauna tego obszaru nie jest szczegółowo rozpoznana. Najlepiej rozpoznana jest awifauna, stwierdzono tutaj występowanie 136 gatunków ptaków (ok. 1/3 wszystkich krajowych gatunków), w tym szereg rzadkich i chronionych. Szczególnie godne uwagi jest występowanie na tych terenach: cietrzewia (jedna z nielicznych w skali kraju stref jego regularnego przebywania i rozrodu), bociana czarnego, żurawia i orła bielika.

     

    ZABYTKI

     

    Badania archeologiczne prowadzone na terenie powiatu dowodzą bardzo odległych początków osadnictwa ludzkiego na tym obszarze. Najstarsze ślady w okolicach Kozłowa datowane są na wczesny mezolit. Szczególnie intensywne było ono w dobie tzw. kultury łużyckiej, czego dowodem są licznie odkrywane ślady osad i cmentarzysk ciałopalnych. Najstarsze zachowane zabytki budownictwa mają jednak rodowód dopiero średniowieczny. W pierwszej kolejności należy wymienić pozostałości grodziska we Włoszczowie. Ma ono formę znacznych rozmiarów kopca ziemnego, usytuowanego wśród łąk, na południe od miasta. Dawniej były tu mokradła i na nich (prawdopodobnie w XIII wieku) zbudowano grodzisko z wieżą mieszkalno-obronną na wierzchołku. Obecnie znajduje się na nim późnobarokowa kamienna figura św. Jana Nepomucena z 2 poł. XVIII w. Podobny charakter, choć nieco mniejsze rozmiary posiada gródek w Bebelnie. Reprezentuje on typ tzw. grodzisk ostrosłupowych. W wyniku prowadzonych tu badań stwierdzono dwa okresy osadnictwa przypadające na XIII i XV-XVI wiek.


    Kościół w Kurzelowie
    Średniowiecznymi zabytkami są gotyckie kościoły w Kurzelowie, Moskorzewie i Seceminie. Najcenniejszym z nich może się poszczycić Kurzelów, dawne miasto lokowane w 1285 r., ośrodek dóbr arcybiskupich. Pokolegiacki kościół p.w. Wniebowzięcia NMP został wzniesiony ok. roku 1360 z fundacji abpa Jarosława Bogorii Skotnickiego. Ciekawym rozwiązaniem architektonicznym budowli jest wsparcie sklepienia na jednym filarze. Na uwagę zasługują również: częściowo zachowana kamienna dekoracja otworów okiennych i drzwiowych oraz sklepienia, a także marmurowy nagrobek Marianny z Pieniążków Baranowskiej i spiżowa chrzcielnica z 1414 r.


    Kościół w Moskorzewie
    Z tego samego okresu pochodzi kościół p.w. św. Małgorzaty w Moskorzewie wzniesiony ok. 1380 r. staraniem Klemensa z Moskorzewa, podkanclerzego koronnego. Jest to ceglana budowla z okazałą wieżą nad kruchtą. Godne odnotowania są zachowane żelazne drzwi do wieży z gotyckim napisem i datą 1380. Kościół p.w. śś. Katarzyny i Jana Ewangelisty w Seceminie został wzniesiony w 1402 r. z fundacji Piotra Szafrańca, a następnie w latach 50-tych XVI w. zamieniony przez Stanisława Szafrańca na zbór i rozbudowany. Obecnie bryła kościoła prezentuje styl gotycki z barokowym szczytem fasady. Na ścianach zachowało się kilka ciekawych epitafiów, m.in. Grzegorza Brocha (renesansowe z 1601 r.). W tej grupie należy też wymienić kościół p.w. św. Jakuba w Stanowiskach pierwotnie gotycki, po przebudowie w XVII w. o charakterze barokowym. Bardzo ciekawe tabernakulum w ołtarzu głównym tego kościoła przedstawia rzeźbioną scenę Ostatniej Wieczerzy.

    Połowa XVI i wiek XVII to okres ożywionego ruchu reformacyjnego na terenach obecnego powiatu. Szereg kościołów zamieniono wówczas na zbory, a później rekatolicyzowano. Epizody takie miały kościoły w Moskorzewie i Seceminie oraz w wiele niezachowanych do dziś kościołów drewnianych. Z tych czasów pochodzą również: zbór ariański w Ludyni z poł. XVI w., zamieniony później na spichlerz dworski, ruiny zboru w Łapczynej Woli z początku XVII w., tzw. murowaniec w Moskorzewie z XVI w. wg tradycji mieszczący szkołę ariańską oraz gotyckie ruiny w Gruszczynie z 2 poł. XVI w. identyfikowane jako zbór ariański, albo jako kościół klasztorny p.w. św. Michała.


    Kościół w Czarncy
    Kolejną grupę zabytków sakralnych stanowią kościoły barokowe będące najczęściej fundacjami rodów szlacheckich - ówczesnych właścicieli miast czy wiosek, w których je wznoszono. Wczesnobarokowy kościół p.w. Wniebowzięcia NMP i św. Floriana w Czarncy został wybudowany w latach 1640-1659 staraniem Stefana Czarnieckiego i stał się później jego mauzoleum. Szczątki hetmana w 1937 r. przełożono z krypty do okazałego sarkofagu projektu Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej umieszczonego w prezbiterium kościoła. W bocznej kaplicy zgromadzono pamiątki po Czarnieckim, m.in.: niewielki XVI-wieczny obraz Matki Boskiej z ołtarza polowego hetmana, jego konny portret oraz naczynia i szaty liturgiczne jego fundacji. Naprzeciwko świątyni, w miejscu gdzie prawdopodobnie stał dwór Czarnieckich, w latach 60-tych ub. stulecia założono park-arboretum, gromadzący szereg ciekawych gatunków drzew i krzewów. Z tego samego okresu pochodzi kościół p.w. Wniebowzięcia NMP w Olesznie z jednolitym stylistycznie, barokowym wyposażeniem wnętrza. Szczególnie warto zwrócić uwagę na ciekawą dekorację stiukową oraz obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem przeniesiony w 1680 r. ze zlikwidowanego kościoła w pobliskim Chotowie.


    Kościół we Włoszczowie
    Najokazalsza budowla sakralna w powiecie to kościół p.w. Wniebowzięcia NMP we Włoszczowie. Stanowi on sanktuarium maryjne z łaskami słynącym obrazem NMP ze śś. Józefem i Joachimem z 2 poł. XVII w. w ołtarzu głównym. Świątynię wznoszono etapami w latach 40-tych i 70-tych XVII wieku. Ma ona charakter barokowy z neobarokową wieżą zegarową z 2 poł. XIX w. We wnętrzu godne zainteresowania są: nagrobek kolatora świątyni Mikołaja Małachowskiego, zm. w 1787 oraz XVII-wieczny obraz św. Jana Kantego. Późnobarokowy charakter posiada również kościół p.w. św. Wawrzyńca w Kluczewsku z końca XVIII w.


    Kościół w Dzierzgowie
    Ciekawą architekturę posiadają kościoły klasycystyczne: p.w. Wszystkich Świętych we Włoszczowie z 1786 r., p.w. Nawiedzenia NMP w Koniecznie wzniesiony w latach 1796-1812 i p.w. św. Tekli w Krasocinie z 1856 r. Wśród murowanych kościołów należy wymienić również neogotycki kościół p.w. Wniebowzięcia NMP w Dzierzgowie z 1903 r. z cudownym obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem z początku XVII w. zdobytym przez Jana Myszkowskiego na Rusi.

    Cennymi zabytkami architektury sakralnej są nielicznie zachowane budowle drewniane: kaplica cmentarna św. Anny w Kurzelowie z 1 poł. XVII w. oraz kościoły parafialne p.w. Wszystkich Świętych w Kossowie z początku XVII w. i p.w. św. Michała Archanioła w Bebelnie z 1745 r. Tym ostatnim towarzyszą również współczesne im drewniane dzwonnice. Na ich tle wyróżnia się mająca obronny charakter drewniana dzwonnica przy kościele parafialnym w Kurzelowie z XVII-XVIII w.


    Kościół w Kossowie
    Z kilkunastu istniejących po II wojnie światowej na terenach obecnego powiatu drewnianych dworów szlacheckich do dziś zachowały się dwa. Najciekawszy z nich dwór w Ludyni z ok. poł. XVIII w., malowniczo położony wśród stawów, "grał" filmowe dwory w ekranizacjach Syzyfowych prac i Przedwiośnia Stefana Żeromskiego.

    Spichlerz w Kluczewsku
    Drugi znajduje się w Woli Świdzińskiej. Nieco liczniej zachowały się dwory i pałace murowane, najczęściej otoczone interesującymi parkami podworskimi. Najcenniejsze z nich to: XVIII-wieczny dwór w Olesznie, malowniczo położony na wyspie otoczonej fosą oraz w Kwilinie. Późniejsze, z przełomu XIX i XX wieku, znajdują się w Bieganowie, Bichniowie, Radkowie, Moskorzewie, Chlewicach i Nieznanowicach. Z założeniami dworskimi związane są oczywiście zabudowania gospodarcze i przemysłowe. Ciekawych wrażeń dostarczą na pewno: holenderski wiatrak w Krasocinie oraz spichlerz w Kluczewsku zbudowany w stylu romantycznego neogotyku, obydwa z poł. XIX w.

    Nierozerwalnie związane z krajobrazem ziemi włoszczowskiej są także przydrożne kapliczki, krzyże i figury świętych. Najczęściej spotykane i najciekawsze są rzeźby św. Jana Nepomucena - chroniącego przed powodzią i utopieniem (Moskorzew, Włoszczowa, Kolonia Mrowina, Czarnca, Dąbie-Podłazie, Silpia, Krasocin, Kwilina, Rogienice) oraz św. Floriana - patrona strażaków (Włoszczowa, Oleszno, Nieznanowice, Krasocin).

     

    (źródła) http://www.powiat-wloszczowa.pl/index.php?akcja=turystyka_przyroda

                 http://www.powiat-wloszczowa.pl/index.php?akcja=turystyka_zabytki

     


    ADRES STAROSTWA:

     

    Starostwo Powiatowe we Włoszczowie
    ul. Wiśniowa 10, 29 -100 Włoszczowa
    tel. 41 39 44 950 (-951), fax 041 39 44 965
    www.powiat-wloszczowa.pl
    prom@powiat-wloszczowa.pl

    cofnij